Czas Trzech Pytań

Kategoria: Rozwój osobowy Opublikowano: piątek, 21 październik 2011 Renata Kuroczycka

Prawdziwa dojrzałość przynosi ze sobą umiejętność stawiania sobie ważnych pytań. W życiu każdego człowieka nadchodzi w końcu taki okres, kiedy zaczynają nas interesować sprawy, o których wcześniej nie mieliśmy czasu (a nawet ochoty) pomyśleć. Ten przełomowy moment to Czas Trzech Pytań: Kim jesteśmy? Skąd przychodzimy? Dokąd zmierzamy?

 

Najsłynniejsze wiedeńskie szkoły psychoterapii podeszły do ludzkiego życia z różnych perspektyw:

 

1. Poszukiwanie przyjemności

Zygmunt Freud opracował teorię psychoanalizy, według której podstawowym kryterium działania człowieka jest dążenie do przyjemności. Najbardziej pierwotną przyjemnością jest seks. Na tych też podstawach Freud oparł główne założenia swojej nauki. Współczesna psychologia  potwierdza tę tezę, lecz znacznie rozszerza zakres przyjemności, zaliczając do nich również jedzenie, posiadanie (np. drogich i ładnych rzeczy), zadowolenie płynące z dbania o wygląd oraz kondycję, satysfakcję z zajmowania się ulubionym hobby itp.

Poszukiwanie przyjemności w życiu stanowi podstawowy bodziec dla sporej części społeczeństywa. Ludzie z takimi cechami osobowości stosunkowo łatwo poddają się uzależnieniom i nałogom lub popadają w dewiacje. Dana przyjemność szybko się im nudzi, muszą więc poszukiwać spsobu na jej zintensyfikowanie, a to z reguły prowadzi do wynaturzeń. Stosunkowo łatwo też nimi manipulować, są bowiem bardzo wrażliwi na to, co sądzą o nich inni.

 

 

2. Poszukiwanie mocy

Alfred Adler w toku swoich badań nad psychologią indywidualną doszedł do wniosku, że człowiek dąży do poczucia własnej mocy. Chce wiedzieć i czuć, że od niego dużo zależy. Ambitnie stawia sobie cele i po kolei je realizuje. Wybujałą formą takiej ambicji jest parcie do władzy (nie darmo przyrównuje się władzę do narkotyku). Niektórzy ludzie nie muszą mieć super samochodu ani wspaniałego mieszkania, mogą żyć bardzo skromnie, bo do szczęścia wystarczy im władza i poczucie wyższości nad otaczającymi ich osobami. Rządzenie innymi sprawia im największą satysfakcję, możliwość kontrolowania otoczenia daje im poczucie "bycia bogiem". Także przekonanie o własnej perfekcji zawodowej czy doskonałości moralnej jest wyrazem poczucia mocy.

Ludzie z takimi cechami osobowośći, to tzw. "dyktatorzy". Konieczność czucia się ważnym czy doskonałym determinuje ich postępowanie wobec siebie oraz innych. Wielu guru różnych sekt to właśnie tego typu osoby. Podobna mentalność może prowadzić do poważnych zaburzeń psychicznych. 

 

3. Poszukiwanie sensu

Victor Frankl przeżył obóz koncentracyjny. W tym trudnym czasie jego poglądy naukowe skrystalizowały się, dając podstawę do stworzenia logoterapii. Obserwując współwięźniów zauważył, że najlepiej radzą sobie ci, którzy nadają jakiś sens temu, co ich spotyka. Widział w obozie całkiem nieźle funkcjonujących "słabowitych intelektualistów" i absolutnie załamanych "zdrowych byczków". Cały sekret tkwił w ich psychice. Okazało się, że osoby wyżej rozwinięte duchowo i intelektualnie nawet w sytuacjach traumatycznych potrafią dostrzec jakiś potencjał rozwojowy, podczas gdy ludzie o bardziej prymitywnej konstrukcji psychicznej szybko się poddają. Logoterapia przykłada dużą wagę do samodyscypliny i konsekwentnej pracy nad sobą. Podkreśla również zasadniczą rolę pracy (wykonywania konkretnych zajęć) w życiu człowieka. 

Ludzie ukierunkowani na sensowne życie  to najmniej liczna, a zarazem najbardziej twórcza grupa społeczna, stanowiąca główny nośnik wartości humanistycznych. Wśród tych osób obserwuje się częste spadki nastroju oraz zachowania depresyjne, które są charakterystyczne na pewnych etapach ich rozwoju osobowego.

 

Każda z powyższych teorii psychologicznych jest prawdziwa, bo każdy z nas pragnie przyjemności, chce czuć się ważny i wiedzieć, że to co robi ma sens. Jesteśmy bytami złożonymi, nic zatem dziwnego, że jedna teoria nie jest w stanie oddać całej naszej istoty. Wydaje się jednak, iż dla świadomej satysfakcji z życia kluczowe znaczenie posiada poczucie sensu swojego istnienia. A ten warunek można spełnić jedynie wtedy, gdy poważnie potraktuje się Czas Trzech Pytań i naprawdę zacznie szukać na nie odpowiedzi.