Dziwaczne rośliny pustynne

Kategoria: Szerokie horyzonty Opublikowano: poniedziałek, 21 styczeń 2013 Renata Kuroczycka

Na Ziemi żyje wiele zaskakujących gatunków roślin. Czasami człowiek nawet nie podejrzewa, że zauważony przedmiot może być rośliną. Zdarza się, że chociaż wygląda ona na obumarłą, znajduje się jedynie w fazie przetrwalnikowej i odżywa, gdy tylko pojawią się sprzyjające warunki. Zdumiewające formy roślinne powodowane są bowiem koniecznością przetrwania ekstremalnych warunków klimatycznych.


Pustynie to obszary, w których świat roślinny zmuszony jest radzić sobie ze skrajnymi temperaturami – wahania w ciągu dnia sięgają nawet kilkudziesięciu stopni, oraz z niespotykanym gdzie indziej brakiem wody, gdy deszcz może nie padać dłużej niż rok! I chociaż wiadomo, że rośliny starają się dostosować do tych warunków, zaskakujące jest to, jak wiele rozmaitych oraz pomysłowych rozwiązań stosują one w walce o przetrwanie.

„Welwiczia" występuje na pustyniach południowej Afryki (w Namibii). Wygląda jak stos glonów morskich. Swój korzeń zapuszcza do 3 metrów w głąb piasku – pełni on funkcję „spiżarni", w której roślina magazynuje substancje odżywcze. Należy do grupy najbardziej długowiecznych roślin na Ziemi, może żyć około 1,5 tysiąca lat.

„Żywe kamienie" to rośliny, które do złudzenia przypominają niewielkie głazy. Rosną na pustyniach kamienistych, gdzie ich wygląd zapewnia doskonały kamuflaż i ochronę przed poszukiwaczami pożywienia. Rośliny te, należące do liczącego około 50 odmian gatunku Lithops, potrafią przetrwać temperaturę do 1200 st. C!

„Róża Jerychońska" jest pustynną rośliną, występującą w rejonie basenu śródziemnomorskiego. W okresie suszy zwija się w krzaczastą kulę, którą wiatr odrywa od podłoża i swobodnie przetacza po pustyni, zapewniając tym samym możliwość rozprzestrzeniania się gatunku. W czasie deszczu rozprostowuje się i jej owoce wysypują nasiona. Tą samą nazwą określa się również występującą na Bliskim Wschodzie roślinę z gatunku astrowatych, której listki okrywy koszyczka otulają owoce w czasie suszy, zaś w czasie deszczu rozchylają się i deszcz wypłukuje owoce.

„Saguaro" to olbrzymi kaktus, który rośnie na pustyniach Arizony w USA. Może osiągnąć nawet 15 metrów wysokości i masę 8 ton! Tak wielką roślinę utrzymuje w pionie i odżywia ogromny, rozległy na 30 metrów, system korzeniowy zdolny zmagazynować w roślinie do 450 litrów wody.

„Saksauł" - formy roślinne, które osiągają rozmiary drzew, tworząc na terenach pustynnych rzadkie laski. Poszczególne rośliny mają przedziwnie poskręcane pnie i konary. Wodę czerpią za pomocą niebywale długich, nawet 20-metrowych korzeni, które sięgają w głąb piasku. Wyróżnia się dwa rodzaje saksaułu: biały - występuje na gruntach bezsolnych oraz czarny - rosnący na podłożach zasolonych.